Jak sprawdzić swój prawdziwy poziom angielskiego? Dlaczego test online nie zawsze mówi całą prawdę
Zaktualizowano: 27 wrz
Robisz test online, wynik: B2. Brzmi dobrze. Problem w tym, że rozumiesz seriale. Czytasz artykuły. Znasz sporo słów.
Ale gdy masz coś powiedzieć, zaczynasz się zastanawiać, szukać słów albo tłumaczyć zdania w głowie.
Czy test się pomylił? Niekoniecznie.
Według CEFR, czyli Europejskiego Systemu Opisu Kształcenia Językowego, znajomość języka obejmuje różne umiejętności. Należą do nich między innymi słuchanie, czytanie, interakcja ustna, mówienie i pisanie.
Dlatego możesz mieć na przykład B2 w czytaniu, ale B1 w spontanicznym mówieniu. I nie ma w tym nic dziwnego.
Co właściwie oznaczają poziomy A1–C2?
CEFR dzieli znajomość języka na sześć głównych poziomów:
A1 – początkujący
A2 – podstawowy
B1 – średnio zaawansowany
B2 – wyższy średnio zaawansowany
C1 – zaawansowany
C2 – bardzo zaawansowany
Same litery niewiele jednak mówią, jeśli nie wiemy, co za nimi stoi.
CEFR opisuje poziom przede wszystkim przez to, co potrafisz zrobić w języku. Chodzi więc nie tylko o znajomość reguł gramatycznych, ale o praktyczne umiejętności: czy potrafisz zrozumieć wypowiedź, uczestniczyć w rozmowie, opisać sytuację, wyrazić opinię albo napisać wiadomość.
To właśnie dlatego przy ocenie poziomu warto patrzeć na kilka różnych obszarów, a nie tylko na wynik jednego testu.
A1 – podstawowe przetrwanie językowe
Na poziomie A1 potrafisz używać bardzo prostych zwrotów i zdań. Możesz się przedstawić, powiedzieć, skąd jesteś, podać podstawowe informacje o sobie i zrozumieć bardzo proste pytania.
To jeszcze nie jest swobodna rozmowa. Raczej umiejętność przekazania podstawowych informacji wtedy, gdy druga osoba mówi powoli i jasno.
A2 – zaczynasz radzić sobie w codziennych sytuacjach
Na poziomie A2 potrafisz powiedzieć trochę więcej o sobie i swoim otoczeniu. Możesz krótko opowiedzieć o rodzinie, pracy czy codziennych czynnościach, zrobić zakupy, zamówić jedzenie i poradzić sobie w prostych, przewidywalnych sytuacjach.
Nadal jednak rozmowa najczęściej dotyczy znanych tematów. Jeśli nagle pojawi się coś bardziej złożonego albo niespodziewanego, może szybko zabraknąć Ci słownictwa.
B1 – zaczynasz naprawdę używać języka
B1 jest dla wielu osób ważnym momentem, ponieważ angielski zaczyna być realnym narzędziem komunikacji.
Na tym poziomie potrafisz poradzić sobie podczas podróży, opowiedzieć o doświadczeniach, wyjaśnić swoje plany, wyrazić opinię i uczestniczyć w rozmowie na znane tematy.
Nadal mogą pojawiać się trudności z szybszą rozmową, bardziej abstrakcyjnymi tematami, spontanicznym argumentowaniem czy bardziej naturalnym słownictwem.
Możesz więc całkiem dobrze funkcjonować po angielsku, a jednocześnie nadal potrzebować czasu na znalezienie odpowiedniego słowa albo zbudowanie bardziej złożonego zdania.
B2 – swobodniejsza komunikacja, ale nie perfekcja
B2 jest często źle rozumiane.
Nie oznacza, że mówisz bez błędów. Nie oznacza też, że rozumiesz wszystko albo zawsze znajdujesz odpowiednie słowo.
Na tym poziomie powinieneś być w stanie prowadzić dość swobodną rozmowę, rozumieć główne idee bardziej złożonych tekstów i wypowiadać się na szeroki zakres tematów.
Komunikacja staje się znacznie bardziej naturalna i spontaniczna, ale nadal mogą pojawiać się pauzy, błędy i momenty szukania słowa.
B2 to wysoki poziom samodzielności, nie perfekcja.
C1 – duża swoboda i elastyczność
Na poziomie C1 język jest znacznie bardziej automatyczny. Potrafisz wypowiadać się płynnie na bardziej złożone tematy, precyzyjniej argumentować, dostosowywać styl języka do sytuacji i używać angielskiego w pracy lub na studiach.
Potrafisz również rozumieć bardziej wymagające teksty i wyrażać myśli bez ciągłego upraszczania tego, co chcesz powiedzieć.
Nie oznacza to jednak, że zawsze będziesz brzmieć jak native speaker albo nigdy nie popełnisz błędu.
Czy możesz mieć różne poziomy w różnych umiejętnościach?
Tak. To jedna z najważniejszych rzeczy, które warto zrozumieć, kiedy próbujesz ocenić swój angielski.
Możesz mieć na przykład B2 w czytaniu, B2 w słuchaniu, B1 w mówieniu i B1 w pisaniu.
Taki profil może być całkowicie normalny.
Jeżeli od lat oglądasz seriale, czytasz po angielsku i słuchasz podcastów, ale rzadko mówisz, Twoje umiejętności receptywne mogą być wyraźnie mocniejsze niż aktywne.
To nie oznacza, że „nie znasz angielskiego”. Oznacza po prostu, że poszczególne umiejętności nie rozwijały się w tym samym tempie.
Dlaczego test online może zawyżyć Twój poziom?
Wiele testów online bada głównie gramatykę, słownictwo i umiejętność rozpoznania poprawnej odpowiedzi. Niektóre sprawdzają również czytanie i słuchanie.
To nadal nie zawsze mówi nam, jak radzisz sobie w spontanicznej rozmowie.
Możesz bez problemu rozwiązać zadanie:
If I ___ more time, I would travel more.
A: haveB: hadC: will have
i poprawnie wybrać „had”.
To jednak nie oznacza jeszcze, że podczas prawdziwej rozmowy automatycznie użyjesz drugiego okresu warunkowego.
Rozpoznawanie poprawnej odpowiedzi i samodzielne tworzenie wypowiedzi to dwie różne umiejętności.
Dlatego jeśli chcesz wiedzieć, jak sprawdzić poziom angielskiego, test online warto traktować jako jeden z elementów oceny, a nie jako ostateczny werdykt.
Dlaczego możesz rozumieć więcej, niż potrafisz powiedzieć?
To bardzo częsta sytuacja. Kiedy czytasz albo słuchasz, Twoim zadaniem jest przede wszystkim rozpoznawanie języka.
Podczas mówienia musisz natomiast samodzielnie znaleźć odpowiednie słowo, wybrać konstrukcję gramatyczną, ułożyć zdanie, wymówić je i jednocześnie reagować na rozmówcę.
Wszystko dzieje się w czasie rzeczywistym.
Dlatego możesz świetnie rozumieć angielski, a jednocześnie mieć znacznie większą trudność z mówieniem.
To również jeden z powodów, dla których sam wynik testu gramatycznego nie zawsze dobrze pokazuje Twój realny poziom komunikacji.
Jak sprawdzić poziom angielskiego w praktyce?
Najlepiej nie zaczynać od pytania: „Jaki mam poziom?”, ale od pytania: „Co potrafię zrobić po angielsku?”.
Warto przyjrzeć się osobno kilku obszarom.
Listening
Zastanów się, jakie materiały jesteś w stanie zrozumieć.
Czy rozumiesz bardzo wolne i proste wypowiedzi? Czy radzisz sobie z podcastami? Czy rozumiesz rozmowę dwóch osób mówiących w naturalnym tempie? Czy możesz oglądać film bez polskich napisów?
Nie chodzi o to, czy rozumiesz każde pojedyncze słowo. Ważniejsze jest to, ile informacji jesteś w stanie zrozumieć i jak bardzo musisz się przy tym wysilać.
Reading
Sprawdź, jakie teksty możesz czytać bez ciągłego korzystania ze słownika.
Czy rozumiesz krótkie wiadomości? Artykuły? Teksty związane z Twoją pracą? Dłuższe teksty zawierające bardziej abstrakcyjne idee?
Im bardziej złożony tekst potrafisz zrozumieć bez tłumaczenia każdego zdania, tym wyższy jest Twój poziom czytania.
Speaking
Tutaj warto zwrócić uwagę nie tylko na poprawność.
Czy potrafisz opowiedzieć o swoim dniu? Wyjaśnić swoją opinię? Opowiedzieć historię? Argumentować? Zareagować na niespodziewane pytanie?
Czy podczas rozmowy najpierw układasz zdanie po polsku, a dopiero potem je tłumaczysz, czy coraz częściej reagujesz bezpośrednio po angielsku?
To właśnie spontaniczność często pokazuje różnicę między tym, co wiesz o języku, a tym, co naprawdę potrafisz z nim zrobić.
Writing
Sprawdź, jakie teksty potrafisz stworzyć samodzielnie.
Czy możesz napisać prosty e-mail? Wyrazić swoją opinię? Przygotować bardziej formalną wiadomość? Napisać dłuższy tekst, w którym argumenty są logicznie połączone?
Warto również zwrócić uwagę na to, jak często musisz korzystać z tłumacza albo innych narzędzi, żeby stworzyć taki tekst.
Kiedy test z nauczycielem daje więcej?
Jeżeli chcesz mieć tylko orientacyjne pojęcie o swoim poziomie, dobry test online może wystarczyć.
Jeżeli jednak chcesz zaplanować dalszą naukę, rozmowa z nauczycielem może pokazać znacznie więcej. Nauczyciel może zauważyć, jak spontanicznie budujesz zdania, ile czasu potrzebujesz na znalezienie słowa, które błędy regularnie powtarzasz i jak reagujesz, kiedy rozmowa idzie w nieprzewidzianym kierunku.
Może też zauważyć coś, czego sam nie widzisz. Być może uważasz, że Twoim największym problemem jest gramatyka, podczas gdy w praktyce znacznie bardziej ogranicza Cię brak aktywnego słownictwa albo strach przed popełnieniem błędu.
To są informacje, których zwykły test wielokrotnego wyboru zazwyczaj nie pokaże.
Czy powinieneś przejmować się literą B1 albo B2?
Tak i nie. Poziom CEFR jest bardzo przydatny. Pomaga dobrać materiały, wybrać kurs, określić ogólny stopień zaawansowania albo przygotować się do egzaminu.
Nie warto jednak traktować jednej litery jako pełnego opisu swoich umiejętności.
Możesz mieć formalnie B2 i nadal stresować się podczas spontanicznej rozmowy. Możesz też być na B1, ale bardzo dobrze radzić sobie podczas spotkań zawodowych, ponieważ masz w nich dużo doświadczenia i znasz potrzebne słownictwo.
Dlatego znacznie ważniejsze od samej etykiety jest to, co potrafisz zrobić po angielsku w sytuacjach, które naprawdę mają dla Ciebie znaczenie.
Zamiast pytać „jaki mam poziom?”, zadaj sobie lepsze pytania
Spróbuj zastąpić jedno ogólne pytanie kilkoma bardziej praktycznymi.
Czy potrafię powiedzieć to, co naprawdę chcę powiedzieć?
Czy rozumiem ludzi w sytuacjach, które są dla mnie ważne?
Czy potrafię poradzić sobie po angielsku w pracy, podczas podróży albo zwykłej rozmowy?
W jakich sytuacjach najczęściej się blokuję?
Która umiejętność rozwija się najwolniej?
Jakiego angielskiego naprawdę potrzebuję?
Odpowiedzi na takie pytania dadzą Ci znacznie więcej informacji niż sama litera B1 czy B2.
Jak sprawdzić poziom angielskiego i co zrobić z wynikiem?
Jeżeli chcesz realnie ocenić swój poziom, połącz kilka źródeł informacji.
Możesz zrobić dobry test poziomujący, sprawdzić oficjalne opisy CEFR i zastanowić się osobno nad swoim słuchaniem, czytaniem, mówieniem i pisaniem.
Jeżeli planujesz bardziej systematyczną naukę, warto również sprawdzić swój poziom podczas rozmowy. Dzięki temu zobaczysz nie tylko, ile gramatyki rozpoznajesz, ale również jak radzisz sobie wtedy, gdy musisz samodzielnie użyć języka.
Twój prawdziwy poziom angielskiego nie zawsze mieści się w jednej etykiecie. Możesz mieć B2 w czytaniu, B2 w słuchaniu, B1 w mówieniu i B1 w pisaniu.
I właśnie dlatego odpowiedź na pytanie „jak sprawdzić poziom angielskiego?” nie powinna opierać się wyłącznie na jednym szybkim teście.
Jeżeli test pokaże Ci „Your level: B2”, potraktuj to jako punkt wyjścia.
Najważniejsze pytanie brzmi: co potrafisz zrobić po angielsku wtedy, kiedy naprawdę musisz go użyć?
